İşçiler Sözleşme ya da Yazılı Belgeleri Yoksa Haklarını Nasıl Arayabilirler?

Çalışma hayatında istihdam karşılıklı anlaşma üzerine yürüse de, anlaşmaya ilişkin sözleşmenin yazılı bir belgeye bağlanmaması hak arama konusunda daha doğrusu hakkın ispatı konusunda zorluklar çıkarabilmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, sözleşmesiz çalışmak mümkün değildir. Bir işverenin yanında istihdam ediliyorsanız sözleşmenizin olmadığından söz edilemez. En fazla yazılı bir sözleşmenizin olmadığından bahsedilebilir. Yani işverenin sizi istihdam ediyor olması, en azından aranızda sözlü bir sözleşme olduğu anlamına gelmektedir.

Peki, işverenle işçi arasında yazılı sözleşme yapılması zorunlu mudur?

Mevzuat yazılı sözleşme yapılmasını her durum için zorunlu koşmamıştır. Kimi durumlarda yazılı sözleşme yapılması şart koşulmuşken, kimi durumlara buna gerek görülmemiştir. Yani her durumda yazılı sözleşme zorunlu değildir.

Peki, hangi durumlarda yazılı sözleşme zorunludur? İş Kanununa göre (madde 8) süresi bir yıl ve bir yıldan fazla olan istihdamlarda sözleşmelerin yazılı olarak yapılması zorunludur. Süresi bir yıldan az olan istihdamlarda işçiler sahip oldukları hakları nasıl öğrenecek ya da nasıl ispat edecektir. İş Kanunu bu husus hakkında da düzenleme yapmıştır. Buna göre, yazılı sözleşme yapılması zorunlu olmayan durumlarda patron yani işveren, işçisine iki ay içerisinde haklarını bildiren yazılı bir belge vermek zorundadır.

Peki, Sözleşme Yapılmayan Durumlarda ya da Yapılmakla Birlikte Sözleşmeye Uyulmayan Durumlarda İspatı Kim Yapacaktır (İspat Yükü)

Çalışma hayatında her şey kağıt üzerinde olduğu gibi işlememektedir. Kimi zaman işçi maaşını alamamakta, iznini kullanamamakta, ya da ücretini almakla birlikte mesai ödemeleri tam ödenmemektedir. Ya da tam tersi durumlarla karşılaşılmakta, işveren maaşı tam ödemekte, izinleri tam kullandırmakta ancak işçinin hakkını tam ödemediği gibi davalarla karşı karşıya kalabilmektedir. Peki bu durumda iddiaları kim ispatlayacaktır? İspat yükü kimin üzerindedir?

Yüksek yargı kararlarının bir çoğunda bu konuda ispat yükünün işverene yüklendiği görülmektedir. Yani örneğin işçi yıllık izinlerinin tam kullandırılmadığını  iddia ettiğinde, bunun aksini ispat etme zorunluluğu işverene yüklenmektedir.

Dolayısı ile, işçiler açısından; iş sözleşmesinin mevcut olmadığı (zorunlu olmayan durumlarda dahi mutlaka yapılması önerilmektedir) ya da yazılı herhangi bir belge bulunmadığı gibi nedenlerle yargı yolu ile hak aramaktan imtina edilmemesi gerekecektir. İşverenler açısından ise işçilerin özlük haklarına ilişkin tüm işlemlerin yazılı belgeye bağlanması ve puantaj tutulması önem kazanmaktadır.


Sitede yer alan yazılar, kaynak gösterilerek de olsa internet ortamında yayınlanmak üzere kısmen ya da tamamen alıntı yapılamaz. Aksi durumda 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde hukuki haklar kullanılacaktır. ©


Mali Mevzuat Haber
© 2014 – 2020 Hüma Medya Yayıncılık Ticaret Limited Şirketi

Henüz yorum yapılmadı

Yorum ekleyebilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*