Belediyelerde başkan yardımcıları, norm kadro esaslarına göre memur kadrolarında ya da belediye başkanınca zorunlu görülmesi halinde  norm kadrolarla bağlı kalmaksızın belediye nüfusuna göre belirlenecek sayıda  belediye meclis üyeleri arasından görevlendirme ile istihdam edilmektedirler.

Belediye meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirilebilmesi için, ilgili belediyenin norm kadrosunda başkan yardımcısı kadrosunun bulunması gerekmektedir. Bu şartın sağlanması durumunda norm kadroda yer alan başkan yardımcısı sayısı, siyasi başkan yardımcısı görevlendirme bakımından önemini kaybedecektir. Sayı bakımından tek kıstas, 5393 sayılı Belediye Kanunun’da belirtilen nüfusa göre görevlendirilebilecek başkan yardımcısı sayısı olacaktır.

Şimdi hem norm kadroya, hem de nüfusa göre atanabilecek başkan yardımcısı sayılarını ele alarak, belediyelerde görev alabilecek başkan yardımcısı sayısını ortaya koyalım.

A- Norm Kadro Cetvellerine Göre Başkan Yardımcısı Sayısı

Belediyelerin norm kadro sayıları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’te yer alan norm kadro cetvelleri ile belirlenmiştir.

Anılan yönetmelikte belediyeler; büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyeleri, ilçe ve belde belediyeleri olmak üzere dörtlü ayrıma tabi tutulmuşlardır.

Bu sınıflarda yer alan belediyeler, yine nüfus sayılarına göre alt sınıflara ayrılmaktadır.

Ayrıca, il belediyeleri, büyükşehir ilçe belediyeleri ile ilçe ve belde belediyeleri gruplarında yer alan belediyeler; ilçe merkezi, sanayi veya ticaret ve turizm niteliklerinden birini taşıması durumunda bir üst, iki özelliğe sahip olması durumunda iki üst, üç özelliğe sahip olması durumunda üç üst nüfus grubuna çıkarılmaktadırlar.

Belediyeler, kadrolarını Yönetmeliğin ekinde yer alan ”Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde” her alt grup için belirlenen standarda uygun olarak tespit edeceklerdir.

Belediyeler, Yönetmeliğe ekli cetvellerde alt gruplar için unvan ve sayı itibarıyla tespit edilenler dışında kadro kullanamayacaklardır.

Cetvellerde yer alan sayıda personel doğrudan atanamayacaktır. Bunun için kadro ihdas işlemlerinin yapılması gerekmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sürekli işçi kadroları bu Yönetmeliğe uygun olarak belediye meclisleri tarafından ihdas edilecektir. Yani cetvellerde yer alan kadroların kullanım yetkisi belediye meclislerindedir.

Boş memur kadrolarında sınıf, unvan ve derece değişikliği ile boş memur kadrolarının iptali ve dolu kadrolarda derece değişikliği yine meclis kararı ile yapılacaktır.

Yer verilen bu mevzuat hükümleri çerçevesinde, belediyelerde başkan yardımcısı atanabilmesi için, belediyenin ait olduğu gruba ilişkin norm kadro cetvellerinde belediye başkan yardımcısı kadrosunun bulunması ve bu kadrolara ilişkin ihdasın belediye meclislerince yapılması gerekmektedir.

Norm kadro cetvellerinde yer alan örnek sayılar üzerinden gidecek olursak, Örneğin il belediyeleri (B) grubu içerisinde kategorize edilmiş; (B) grubu da kendi içerisinde nüfus dikkate alınarak 8 alt gruba ayrılmıştır.

Bu 8 gruptan örneğin 5 inci grup yani (B5) grubu, il belediyelerinden nüfusu 200 000 ile 249 999 arasında yer alan belediyelerin kategorize edilmesi için kullanılmıştır. Bu grupta yer alan il belediyeleri için başkan yardımcısı kadro sayısı cetvellerde 3 adet olarak belirlenmiştir.

Bu şekilde, hangi belediye için ne kadar başkan yardımcısı kadrosu belirlendiği, Yönetmelik ekinde yer alan gruplara bakılarak tespit edilecektir.

B- Nüfusa Göre Görevlendirilebilecek Siyasi Başkan Yardımcısı Sayısı

Belediyelerde meclis üyeleri arasından görevlendirilebilecek siyasi başkan yardımcısı sayısı, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesi ile düzenlenmiştir.

Hükme göre, belediye başkanları zorunlu görürlerse, norm kadro cetvellerinde ilgili belediye için başkan yardımcısı kadrosu ön görülmesi şartıyla ancak bu sayı ile bağlı kalmaksızın, nüfusu 50.000’e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebileceklerdir.

C- Norm Kadrolara İlişkin Yönetmelikle, 49 Uncu Maddenin Birlikte Ele Alınması

Yukarıdaki örnekte, norm kadroya ilişkin gruplardan B5 grubu ele alınmıştı. Yine bu örnek üzerinden gidecek olursak, norm kadroya göre bu belediyelerde 3 adet memur başkan yardımcısı atanabileceği ifade edilmişti.

Aynı grupta ye alan il belediyesinin nüfusu dikkate alındığında (200.000 – 249.999), bu belediye için 49 uncu madde kapsamında yine 3 adet siyasi başkan yardımcısı görevlendirilebileceği görülmektedir.

Örneğimizdeki belediye için, norm kadroya göre belirlenen başkan yardımcısı kadrolarının tamamının ihdas edildiğini ve bu kadrolara atama yapıldığını varsayalım. Belediye başkanı hizmetin gerekliliği açısından zorunlu görmesi durumunda, 49 uncu madde kapsamında ayrıca 3 siyasi başkan yardımcısı daha görevlendirebilecektir.

Örneğimizden anlaşılacağı üzere, nüfusu 200.000 ile 249.000 arasında olan il belediyelerinde  en fazla 6 başkan yardımcısı görev yapabilecektir.

Bu sayılar, norm kadro cetvellerine ve nüfus durumuna bakılarak her belediyenin kendi sınıfına göre değişecektir.

(Belediye Mevzuat ve İçtihat Bankası, İncelemek için tıklayınız)

Yasal uyarı: Sitemizde ter alan yazılar, kısmen ya da tamamen kopyalanarak diğer web sitelerinde yayımlanamaz (sosyal medya hesaplarında sitemiz linkiyle paylaşılması hariç). Aksi durumda, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'ndan kaynaklanan haklar kullanılacaktır.